1- تأمین مالی جمعی چیست؟
تأمین مالی جمعی (crowdfunding) از روش های متداول تأمین مالی کسب و کارهای کوچک و متوسط در اکوسیستم تأمین مالی در دنیاست. در حال حاضر در ایران، سکوهای تأمین مالی جمعی تحت مدل مشارکت (از 4 مدل موجود تأمین مالی جمعی شامل مدل مبتنی بر اهدا، مبتنی بر قرض، مبتنی بر پاداش و مبتنی بر مشارکت) اقدام به انجام تأمین مالی پروژه ها می نمایند. به این ترتیب که سکوهای فعال در زمینه تأمین مالی جمعی، پس از انجام ارزیابی های لازم، اقدام به ارائه و معرفی طرح های سرمایه گذاری بر روی سکو، با پیشنهاد پیش بینی سود علی الحساب برای بازه زمانی مشخص نموده و سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی، از طریق این سکوها در طرح های تعریف شده سرمایه گذاری می نمایند.
2. مراحل سرمایه گذاری در طرح ها به چه صورت است؟
3- کراد گستر چگونه کار میکند؟
در کراد گستر، کارآفرینان و صاحبان ایده میتوانند طرحهای خود را در قالب تأمین مالی جمعی مبتنی بر مشارکت ارائه دهند. پس از طی فرآیند ارزیابی و دریافت تأییدیه از شرکت فرابورس ایران، امکان دسترسی به جامعه گستردهای از سرمایهگذاران در بستر کراد گستر برای آنها فراهم میشود. کاربران میتوانند از میان طرحهای منتشرشده، گزینه دلخواه خود را انتخاب کرده و با سرمایهگذاری در آن، شریک تجاری طرح شوند. در ازای این مشارکت، گواهی شراکت رسمی و مورد تأیید شرکت فرابورس ایران به سرمایهگذاران اعطا خواهد شد.
4.سقف مشارکت سرمایهگذاران در طرحها چقدر است؟
با توجه به ضوابط مصوب شرکت فرابورس ایران، میزان سرمایهگذاری هر شخص در هر طرح در کراد گستر دارای محدودیت مشخصی است:
اشخاص حقیقی (افراد عادی) میتوانند تا سقف ۵ درصد از کل مبلغ مورد نیاز طرح در آن مشارکت داشته باشند.
سرمایه گذاری اشخاص حقوقی (شرکتها، سازمانها و...) در طرح بدون محدودیت هست.
5.حداقل مبلغ مورد نیاز برای سرمایهگذاری در طرحها چقدر است؟
در کراد گستر، حداقل مبلغی که هر سرمایهگذار میتواند در یک طرح مشارکت کند، ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال (پانصد هزار تومان) است.
این حداقل مبلغ با هدف امکانپذیر ساختن مشارکت برای طیف گستردهای از سرمایهگذاران و در عین حال حفظ جدیت و اثربخشی طرحها تعیین شده است.
6.اگر طرحی در اجرا موفقیتآمیز نباشد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
در صورتی که پس از ارزیابی ناظر فنی/مالی، طرح به دلایلی ناموفق تشخیص داده شود، کراد گستر طبق مفاد قراردادهای منعقد شده اقدام به وصول تضامین از متقاضی طرح خواهد کرد.
چنانچه تضامین اخذ شده از جمله تضامین معتبر کارگروه ارزیابی تامین مالی جمعی باشند،وجوه سرمایه گذاری به سرمایه گذاران پرداخت خواهد شد در غیر این صورت سرمایه گذاران در ضرر ایجاد شده سهیم خواهند بود
7.چه افرادی می توانند در تامین مالی جمعی شرکت کنند؟
هر شخص حقیقی یا حقوقی که دارای کد بورسی باشد و احراز هویت سجامی انجام داده باشند.
8.گواهی شراکت چیست؟
گواهی شراکت، ورقهای بهادار است که در سرمایهگذاری به روش تامین مالی جمعی بهصورت الکترونیکی از طرف شرکت فرابورس ایران منتشر میشود و نشاندهنده مالکیت مالی افراد در سرمایهگذاری است. صدور گواهی شراکت بهمنزلهی شرکت در تامین مالی کسبوکار یا پروژه بوده و معیاری برای مشخص شدن میزان مالکیت مالی سرمایهگذار، در آن پروژه یا کسبوکار است. باید درنظر داشت که گواهی شراکت به منزلهی تایید سود پیش بینی طرح و پروژه نیست.
9.گواهی شراکت چه زمانی صادر میشود؟
بعد از تکمیل فرآیند تامین مالی جمعی و تایید سکوی تامین مالی جمعی و شرکت فرابورس ایران، گواهی شراکت صادر می شود.
10.طرح شناور و طرح همه یا هیچ چیست؟
در طرح همه یا هیچ، اگر یک طرح نتواند کل مبلغ موردنیاز خود را در زمان مشخص تأمین کند، سرمایهی جذب شده به سرمایهگذاران بازگردانده میشود و طرح اجرایی نخواهد شد. در طرح شناور، پروژه حتی اگر به تمام مبلغ هدف نرسد، می تواند با مبلغ جمع آوری شده پیش رود و وجوه به متقاضی منتقل شود؛ در این حالت الزام تامین کامل وجود ندارد.در صورتی که طرح شناور باشد، شناوری نمیتواند کمتر از 60 درصد میزان تأمین مالی درخواستشده باشد
11. آیا پیش بینی سود تامین مالی جمعی قطعی است؟
خیر، تحقق این سود پیش بینی شده به شرایط اجرای طرح و عملکرد متقاضی بستگی دارد و هیچ تضمین قطعی برای آن وجود ندارد. لذا ممکن است سود واقعی کمتر یا بیشتر از میزان پیش بینی شده باشد و یا حتی در برخی موارد هیچ سودی محقق نشود.
12.آیا سود پیش بینی شده تامین مالی جمعی مشمول مالیات است؟
پس از جمع آوری مبلغ درخواستی از طرف شرکت فرابورس ایران برای سرمایه گذاران، گواهی شراکت صادر می شود. این گواهی معاف از مالیات است.
13.آیا اصل سرمایه در تامین مالی جمعی تضمین می شود؟
چنانچه تضامین اخذ شده از جمله تضامین معتبر کارگروه ارزیابی تامین مالی جمعی (ضمانت تعهد پرداخت بانکی و توثیق سهام) باشد، اصل سرمایه تضمین شده است. در غیر این صورت اصل سرمایه با ریسک رو به رو خواهد شد.
14.برای ارزیابی طرحها در کراد گستر چه مدارکی نیاز است؟
در فرآیند ارزیابی طرحها در کراد گستر، مجموعهای از مستندات تخصصی تهیه و ارائه میشود تا امکان بررسی دقیق طرح از جنبههای مختلف فراهم گردد. این مستندات شامل موارد زیر است:
گزارش ارزیابی طرح کسبوکار
فایل معرفی محصول و برنامه بازاریابی و فروش
اظهارنظر نهاد مالی درباره قابلیتهای طرح
نظر کارشناسی ناظر فنی یا مالی در خصوص طرح کسبوکار
نامه تأییدیه انتشار طرح از سوی شرکت فرابورس ایران
گزارشهای مرحلهای از پیشرفت طرح
فایل بیلان نهایی عملکرد طرح
اظهارنظر نهایی ناظر فنی یا مالی درباره بیلان طرح
این اسناد به سرمایهگذاران کمک میکند تا با دیدی شفافتر نسبت به فرصتهای سرمایهگذاری تصمیمگیری کنند و ارزیابی دقیقی از ریسک و بازده هر طرح داشته باشند.
15.شرایط حقوقی، فنی و مالی طرحها برای پذیرش در کراد گستر چیست؟
بر اساس دستورالعملهای فعلی تأمین مالی جمعی، تنها اشخاص حقوقی مجاز به ارائه طرحهای خود در کراد گستر هستند. برای انتشار هر طرح، لازم است تمامی الزامات قانونی، فنی و مالی مندرج در دستورالعمل تأمین مالی جمعی شرکت فرابورس ایران رعایت شده باشد.
طرحهایی که قصد حضور در سکوی کراد گستر را دارند، باید از جنبههای مختلف مورد بررسی قرار گرفته و مدارک و مجوزهای مورد نیاز را دریافت کرده باشند تا امکان انتشار و جذب سرمایه برای آنها فراهم گردد.
16.آیا کراد گستر طرحها را پیش از نمایش ارزیابی میکند؟
بله، در کراد گستر، تمامی طرحها پیش از انتشار در پلتفرم، طی دو مرحله ارزیابی دقیق قرار میگیرند. این ارزیابیها جنبههای حقوقی، فنی و مالی طرح را پوشش میدهند تا از انطباق آنها با الزامات تأمین مالی جمعی اطمینان حاصل شود.
در صورتی که یک طرح موفق به عبور از این دو مرحله گردد، برای تأیید نهایی توسط نهاد مالی و شرکت فرابورس ایران معرفی میشود. پس از آن، در صورت لزوم، طرح به صندوقهای پژوهش و فناوری یا بانکها جهت دریافت ضمانتنامه معرفی خواهد شد. این فرآیند بهمنظور حفظ اطمینان سرمایهگذاران و افزایش شفافیت طراحی شده است.
17.هزینه استفاده از خدمات تامین مالی جمعی در کراد گستر برای متقاضیان سرمایه چقدر است؟
در کراد گستر، هزینه استفاده از خدمات تامین مالی جمعی به صورت کارمزد متغیر و بر اساس نتیجه طرح محاسبه میشود:
در صورت موفقیتآمیز بودن جذب سرمایه، کارمزدی معادل ۴ درصد از میزان سرمایه جذبشده از سوی متقاضی سرمایه پرداخت میشود.
اما اگر طرح موفق به جذب سرمایه کامل نشود، تنها مبلغی معادل ۰.۵ درصد (نیم درصد) از سرمایه مورد درخواست بهعنوان کارمزد خدمات دریافت خواهد شد.
این مدل هزینهگذاری، متقاضیان سرمایه را در مسیر راهاندازی و توسعه طرحهای نوآورانه، با ریسک مالی حداقلی همراهی میکند.
18.آیا میتوانم پیش از سرمایهگذاری با یک مشاور گفتگو کنم؟
بله، در کراد گستر به شدت توصیه میکنیم که پیش از هرگونه تصمیمگیری برای سرمایهگذاری، با مشاوران سرمایهگذاری مورد تأیید مشورت نمایید. این گفتوگو میتواند به شما کمک کند تا دید روشنتری نسبت به ریسکها، فرصتها و جزئیات طرح داشته باشید.
همچنین این امکان وجود دارد که در صورت تمایل، بهصورت مستقیم با صاحبان طرحها نیز در ارتباط باشید و سوالات خود را مطرح کنید. ما در کراد گستر تلاش میکنیم تا فضای شفاف و قابل اعتماد برای سرمایهگذاران فراهم کنیم.
19.آیا سرمایهگذاری در طرحهای کراد گستر بدون ریسک است؟
کراد گستر به عنوان یک سکوی رسمی و دارای مجوز تأمین مالی جمعی، فرصتهای سرمایهگذاری را با دقت و بر اساس الزامات قانونی و ارزیابیهای تخصصی منتشر میکند. برای هر طرح، وثایق، تضامین معتبر و ارزیابیهای چندمرحلهای انجام میشود تا ریسکها به حداقل برسند.
با این حال، باید توجه داشت که هرگونه سرمایهگذاری، بهویژه در حوزه نوآوری و کارآفرینی، با سطحی از ریسک همراه است. تصمیم نهایی برای سرمایهگذاری صرفاً برعهده سرمایهگذار است و توصیه میشود بیانیه ریسک را پیش از هر اقدامی با دقت مطالعه نمایید.
در کراد گستر، مطابق با ضوابط و آییننامههای شرکت فرابورس ایران، تمامی مبالغ جمعآوریشده از سرمایهگذاران در حساب امانی رسمی و معرفیشده به شرکت فرابورس ایران نگهداری میگردد.
این حساب از نوع قرضالحسنه بوده و تا زمان اتمام فرآیند جذب سرمایه و تحویل وجوه به متقاضی طرح، نزد بانک منتخب مسدود باقی میماند.
شایان ذکر است که در این دوره، هیچگونه سودی به مبالغ موجود در حساب امانی تعلق نمیگیرد.
21.آیا میتوان پس از سرمایهگذاری، از مشارکت در یک طرح انصراف داد؟
در حال حاضر و بر اساس قوانین و مقررات ابلاغشده توسط شرکت فرابورس ایران، امکان انصراف یا بازگشت سرمایه پس از ثبت نهایی مشارکت در طرحها در کراد گستر وجود ندارد.
لطفاً پیش از انجام هرگونه سرمایهگذاری، تمامی اطلاعات مربوط به طرح و بیانیه ریسک را با دقت مطالعه فرمایید.
22.کراد گستر چه تدابیری برای کنترل ریسک طرحها در نظر گرفته است؟
در کراد گستر تدابیر چندلایهای برای کاهش ریسک سرمایهگذاری در طرحها اعمال میشود:
ارزیابی دقیق اولیه
پیش از انتشار، هر طرح توسط کارشناسان حقوقی، فنی و مالی بررسی میشود و تنها طرحهایی که از نظر ریسک در سطح قابل قبول قرار دارند، مجوز نمایش دریافت میکنند.
دریافت تضامین معتبر
از متقاضی سرمایه، تضامین متنوع و معتبری اخذ میشود تا اطمینان بیشتری برای سرمایهگذاران فراهم گردد. این تضامین در صفحه هر طرح قابل مشاهده است.
نظارت مستمر بر اجرای طرح
پس از جذب سرمایه، تیم نظارتی کراد گستر به همراه ناظر فنی/مالی روند اجرای طرح را بهصورت دورهای بررسی و کنترل میکنند.
تسویه نهایی با سرمایهگذاران
پس از اجرای موفق طرح و دریافت اصل سرمایه و سود پیش بینی شده از متقاضی، وجوه به حساب سرمایهگذاران واریز میگردد.